Bilgilendirme notu, 13 Kasım 2026
Vergi idaresi, kayıt dışı kazançlarla mücadele etmek ve vergi gelirlerini artırmak amacıyla vergi mükellefi olan ve olmayan herkesi yakın takibe almış durumda. Kayıt dışı bırakılan, beyan edilmeyen gelirler nedeniyle yapılan incelemelerde ciddi matrah farkları, vergi farkları ve cezalar gündeme geliyor.
4 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle getirilen “Varlık Barışı”, önemli bir vergisel koruma sağlıyor. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ise 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle belirlendi.
Yasa dışı yollarla elde edilen gelirler (kara para, yasa dışı bahis vb.) için varlık barışının sağladığı vergisel korumadan yararlanılamaz.
Kısaca Varlık Barışı
- Yasal dayanak: 7582 sayılı Kanun’un 10. maddesi (Kurumlar Vergisi Kanunu geçici 19. madde)
- Son başvuru tarihi: 31 Temmuz 2027
- Kimler yararlanabilir: Şirketler, şahıs işletmeleri, serbest meslek erbabı ve vergi mükellefi olmayanlar
- Kapsam: Yurt içinde veya yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları
- Vergi: Bildirilen varlık değeri üzerinden genel oran %5
- Yurt dışındaki varlıklar: Bildirimden itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilmeli ya da Türkiye’deki bir banka veya aracı kurum hesabına aktarılmalı
Bilmekte fayda var: Varlıkların vadeli hesap, devlet iç borçlanma senedi, kira sertifikası veya girişim sermayesi yatırım fonunda belirli bir süre tutulacağı taahhüt edilirse oran, taahhüt süresine göre kademeli olarak %0’a kadar iner. 1 Ocak 2027’den itibaren yapılan bildirimlerde ise bu oranlara yarım puan eklenir; bu yüzden zamanlama önemlidir.
Kayıt Dışı Gelir Nedir?
Vergi mükellefi olan şirketler ve şahıs işletmeleri için yapılan iş, satılan mal veya verilen hizmet karşılığında fatura düzenlenmemesi ya da düzenlenen faturaların resmî defterlere aktarılmaması ve beyan edilmemesi; vergi mükellefi olmayanlar için ise kira gelirinin ve ev, arsa, iş yeri, araç gibi satışlardan elde edilen kazançların beyan edilmemesi şeklinde özetlenebilir.
Düzenlemeyle Maliye İdaresi Ne İstiyor?
Varlık barışı düzenlemesiyle Maliye İdaresi şirketlere, şahıs işletmelerine, serbest meslek erbabına ve vergi mükellefi olmayanlara kısaca şunu söylüyor: Kayıt dışı bıraktığınız gelirleriniz varsa, yurt içinde veya yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarınızı bize bildirin ve %5 vergisini ödeyin. Biz de size bunları nereden bulduğunuzu sormayalım.
Üstelik %5 vergisini ödediğiniz varlık tutarı kadar, olası bir vergi incelemesinde sizi koruma altına alalım; bir anlamda vergi kaskonuzu yapalım. Varlık barışı kapsamında bildirdiğiniz tutarı, vergi incelemesi sonucunda çıkacak farktan mahsup edelim.
Vergi İncelemesinde Mahsup İşlemi
Örnek 1: İncelemede Beyan Dışı Gelir Tespit Edilirse
Bir şirketiniz ya da ticari işletmeniz var veya kira, gayrimenkul ya da menkul kıymet satışı gibi kişisel gelirleriniz var. Yasa kapsamında yurt içinde veya yurt dışında bulunan 5 milyon TL’yi bankanız aracılığıyla bildirdiniz ve %5 oranındaki vergisini süresinde ödediniz.
Sonrasında örneğin 2025 yılı için vergi incelemesine alındınız ve müfettiş, 1,5 milyon TL tutarındaki gelir için fatura kesilmediğini ve beyan edilmediğini tespit etti. Bu durumda varlık barışı devreye girer: Tespit edilen 1,5 milyon TL, varlık barışı kapsamında bildirdiğiniz 5 milyon TL’den mahsup edilir ve dosyanız hiçbir vergi ve ceza ödemeden kapanır.
Müfettiş 6,5 milyon TL tutarında faturasız ve beyan dışı gelir tespit etseydi de varlık barışı yine devreye girerdi. Bu kez 5 milyon TL mahsup edilir; vergi ve cezalar yalnızca aradaki fark üzerinden, yani 6.500.000,00 TL − 5.000.000,00 TL = 1.500.000,00 TL için hesaplanarak dosyanız kapanır.
Örnek 2: Beyan Edilmemiş Konut Satış Kazancı
Kendi adınıza Ocak 2024’te 5 milyon TL’ye bir ev aldığınızı, bu evi Mayıs 2025’te, yani beş yıl dolmadan 9 milyon TL’ye sattığınızı ve oluşan değer artış kazancı için beyanname vermediğinizi varsayalım. Aynı zamanda 4 milyon TL tutarında varlık barışından yararlandınız.
Beyanname vermiş olsaydınız değer artış kazancı için yaklaşık 540 bin TL vergi ödeyecektiniz. 4 milyon TL tutarındaki varlık barışından yararlanıp 200 bin TL ödediğiniz için ayrıca hiçbir vergi ve ceza ödemezsiniz.
Sonuç
Varlık barışı düzenlemesi; şirketler, şahıs işletmeleri, şirket ortakları ve vergi mükellefi olmayanlar için kaçırılmaması gereken önemli bir fırsattır. Son başvuru tarihi 31 Temmuz 2027.
Düzenlemenin işletmenize ya da kişisel durumunuza etkisini değerlendirmek için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Dayanak: 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Resmî Gazete: 04.06.2026, Sayı: 33270), madde 10. Uygulama usul ve esasları: 04.07.2026 tarihli, 33300 sayılı Resmî Gazete.